Wat is cabotage?
Cabotage is het uitvoeren van binnenlands vervoer door een buitenlandse vervoerder. Concreet: wanneer een Nederlandse vrachtwagen na een internationale rit in Duitsland een binnenlandse rit uitvoert — van München naar Hamburg bijvoorbeeld — dan is dat cabotage. Het omgekeerde geldt ook: een Duitse vervoerder die na een rit naar Nederland binnenlands vervoer uitvoert tussen Amsterdam en Rotterdam voert cabotage uit op Nederlands grondgebied.
Cabotage is binnen de EU toegestaan, maar aan strikte voorwaarden gebonden. Deze voorwaarden zijn vastgelegd in EU-verordening 1072/2009 en aangescherpt door het Mobiliteitspakket dat sinds 2022 geleidelijk wordt ingevoerd. Het doel is een balans te vinden tussen vrij verkeer van diensten en bescherming van lokale markten tegen structurele verdringing door vervoerders uit landen met lagere loonkosten.
De regels: maximaal drie ritten in zeven dagen
Na het lossen van de internationale lading mag een vervoerder maximaal drie cabotage-ritten uitvoeren in het gastland. Deze drie ritten moeten plaatsvinden binnen zeven dagen na het lossen van de internationale vracht. Het is belangrijk om te weten dat de teller van zeven dagen begint bij de laatste lossing van de internationale rit, niet bij de grensoverschrijding.
Na de cabotage-periode geldt een verplichte cooling-off periode van vier dagen. Gedurende deze vier dagen mag de vervoerder geen enkele cabotage-rit uitvoeren met hetzelfde voertuig in hetzelfde land. Pas na afloop van de cooling-off periode en een nieuwe internationale rit mag opnieuw cabotage worden uitgevoerd.
Deze regels gelden per voertuig, niet per bedrijf. Als u met vijf vrachtwagens internationaal rijdt, heeft elk voertuig zijn eigen cabotage-teller. Dat maakt de administratie complex, vooral bij grotere vloten met frequente internationale ritten.
Handhaving: steeds strenger
De handhaving van cabotage-regels is de afgelopen jaren aanzienlijk verscherpt. In Nederland is de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) verantwoordelijk. In andere EU-landen zijn vergelijkbare autoriteiten actief: het BAG in Duitsland, de DREAL in Frankrijk. Deze instanties controleren steeds vaker gericht op cabotage-overtredingen, zowel bij wegcontroles als bij administratieve audits.
De introductie van de slimme tachograaf (Smart Tachograph 2) maakt handhaving efficiënter. De nieuwe generatie tachografen registreert automatisch grensoverschrijdingen, wat het voor controleurs eenvoudiger maakt om te verifiëren of cabotage-ritten binnen de wettelijke grenzen vallen. Vanaf 2026 is de Smart Tachograph 2 verplicht in alle nieuwe voertuigen boven 3,5 ton.
Administratieve verplichtingen
Om aan te tonen dat uw cabotage-ritten aan de regels voldoen, moet u over de juiste documentatie beschikken. De belangrijkste documenten zijn:
- CMR-vrachtbrieven: voor zowel de internationale rit als elke cabotage-rit apart. De vrachtbrieven moeten de laad- en losdata, locaties en vervoerde goederen correct weergeven.
- Tachograafgegevens: de digitale tachograaf moet de ritten ondersteunen. De registraties moeten consistent zijn met de vrachtbrieven wat betreft data, tijden en locaties.
- Communautaire vergunning: een gewaarmerkt afschrift van de communautaire vergunning moet in het voertuig aanwezig zijn. Zonder geldige vergunning is elk internationaal vervoer — inclusief cabotage — illegaal.
- Detacheringsverklaring: bij cabotage-ritten is in veel EU-landen een detacheringsverklaring verplicht via het IMI-systeem. De chauffeur valt onder de arbeidsvoorwaarden van het gastland, inclusief minimumloon.
Boetes bij overtreding
De sancties bij overtreding van cabotage-regels variëren per EU-lidstaat, maar zijn overal substantieel. In Duitsland kunnen boetes oplopen tot vijftienduizend euro per overtreding. In Frankrijk zijn de bedragen vergelijkbaar en kan het voertuig worden geïmmobiliseerd totdat de boete is voldaan. In Nederland hanteert de ILT boetes van duizenden euro's, met de mogelijkheid tot last onder dwangsom bij herhaalde overtredingen.
Naast financiële sancties kan een overtreding gevolgen hebben voor uw NIWO-vergunning. Bij herhaalde of ernstige overtredingen kan de betrouwbaarheid van de vervoerder in het geding komen, wat in het uiterste geval kan leiden tot intrekking van de vergunning. De reputatieschade — bij opdrachtgevers en handhavingsinstanties — is minstens zo schadelijk.
Hoe een Compliance Agent helpt
Het handmatig bijhouden van cabotage-tellers voor elk voertuig is foutgevoelig, vooral bij grotere vloten. Een AI-gestuurde Compliance Agent automatiseert dit proces volledig. Het systeem combineert tachograafdata, vrachtbrieven en planningsgegevens om per voertuig bij te houden:
- Hoeveel cabotage-ritten zijn uitgevoerd sinds de laatste internationale lossing
- Wanneer de zevendagentermijn afloopt
- Wanneer de cooling-off periode ingaat en eindigt
- Of alle vereiste documenten aanwezig en geldig zijn
De agent signaleert proactief wanneer een voertuig zijn cabotage-limiet nadert en blokkeert desgewenst de planning van een cabotage-rit die de regels zou overtreden. Zo voorkomt u overtredingen voordat ze plaatsvinden — niet achteraf wanneer de boete al op de mat ligt.
Vooruitblik: verdere aanscherping verwacht
De EU werkt aan verdere digitalisering van transportdocumenten via de eFTI-verordening (electronic Freight Transport Information). Dit maakt het voor autoriteiten eenvoudiger om cabotage-ritten te controleren en voor vervoerders om hun compliance aan te tonen. Vervoerders die nu al investeren in digitale compliance-monitoring, zijn beter voorbereid op deze ontwikkelingen.
De verwachting is dat handhaving de komende jaren alleen maar strenger wordt, mede door politieke druk vanuit West-Europese lidstaten. Voor vervoerders die internationaal actief zijn, is het geen optie meer om cabotage-compliance als bijzaak te behandelen. Het is een operationeel risico dat actief gemanaged moet worden — bij voorkeur geautomatiseerd.
